از جامعه مضطرب تا جامعه بالغ؛ چگونه «بلوغ انسانیِ جمعی» می‌تواند جوامع را از افسردگی، ناکارآمدی و فرسودگی نجات دهد

کلمه نیوز – هیچ‌گاه در تاریخ، انسان این‌همه ابزار نداشته و این‌همه آرامش نداشته باشد. هیچ‌گاه جوامع این‌قدر آگاه نبوده‌اند و این‌قدر خسته. و هیچ‌گاه سیاست، اقتصاد و رسانه تا این اندازه فعال نبوده‌اند، اما رضایت جمعی تا این حد کمیاب. مسئله امروز فقط بحران اقتصادی، جنگ، تحریم یا فناوری نیست.

مسئله عمیق‌تر است: جوامع ما زود رشد کرده‌اند، اما بالغ نشده‌اند. بحران پنهان: اضطراب و افسردگی جمعی اضطراب امروز فقط یک اختلال فردی نیست؛ یک وضعیت اجتماعی است.

خشم‌های ناگهانی، بی‌اعتمادی مزمن، نوسان میان امید افراطی و ناامیدی کامل، و سیاست‌زدگی احساسی، نشانه‌های یک جامعه نابالغ‌اند.
بلوغ انسانی جمعی یعنی چه؟ بلوغ جمعی یعنی توان زندگی با واقعیت‌های سخت، بدون فروپاشی روانی، بدون خشونت و بدون فلج شدن. در جامعه بالغ، اختلاف به دشمنی بدل نمی‌شود و بحران به وحشت عمومی نمی‌انجامد. چرا بلوغ جمعی اضطراب را کاهش می‌دهد؟

اضطراب اجتماعی از بی‌پیش‌بینی بودن می‌آید. جامعه بالغ آینده را قطعی نمی‌داند، اما قابل مدیریت می‌داند.

شکست را پایان جهان نمی‌بیند، بلکه بخشی از مسیر می‌فهمد. بلوغ جمعی و کارآمدی ناکامی زمانی ویرانگر می‌شود که از آن چیزی آموخته نشود.
بلوغ یعنی تبدیل شکست به تجربه، نه عقده. در جامعه بالغ، خطا شرم‌آور نیست؛ تکرار خطا شرم‌آور است. تاب‌آوری اجتماعی، تاب آوری محصول زور یا سرکوب نیست. تاب‌آوری از تنظیم هیجان جمعی، پذیرش ترس‌ها و گفت‌وگوی اجتماعی زاده می‌شود. رضایت و آرامش جمعی آرامشی نتیجه رفاه کامل نیست.

نتیجه قابل فهم شدن زندگی اجتماعی است. وقتی مردم بدانند قواعد بازی چیست و آینده کاملاً مبهم نیست، حتی در شرایط سخت نیز امید واقع‌گرایانه زنده می‌ماند.

جمع‌بندی
نجات جوامع با معجزه سیاسی یا فناوری رخ نمی‌دهد. راه نجات، رشد بلوغ انسانی جمعی است: زیستن با واقعیت، تحمل اختلاف، فهم شکست و ساختن تغییر تدریجی. جامعه‌ای که بالغ می‌شود، آرام می‌شود؛ و جامعه‌ای که آرام می‌شود، می‌تواند خودش را نجات دهد.